Þegar undanþágan rennur út í árslok 2027 munu verktakar þurfa að greiða milljarða aukalega í vexti.
Seðlabanki Íslands hyggst ekki framlengja tímabundið frávik sem veitir fjármálafyrirtækjum svigrúm til að miða við 20% lágmarksframlag eigin fjár lántaka í stað 25% við tiltekin framkvæmdalán til íbúðabygginga.
Þetta kemur fram í svörum bankans við fyrirspurn Viðskiptablaðsins, þar sem tekið er fram að svigrúmið gildi að óbreyttu til 31. desember 2027 og að bankinn hafi þegar tilkynnt Evrópsku bankaeftirlitsstofnuninni (EBA) að hann muni þá fylgja viðmiðunarreglum að fullu (e. intends to comply) eftir það tímabil.
Meirihluti efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis lagði til breytingu á lokametrum innleiðingar á CRR III-reglugerðinni til að liðka örlítið á íþyngjandi kröfum um framkvæmdalán.
Breytingartillaga nefndarinnar var í samræmi við þá ákvörðun Seðlabankans að veita fjármálafyrirtækjum tímabundna heimild til að miða við 20% lágmarksframlag eigin fjár þegar kemur að framkvæmdalánum.
Með CRR III komu í fyrsta sinn sérstakar áhættuvogir fyrir skuldbindingar vegna kaupa, þróunar og byggingar á landi, það sem almennt er kallað framkvæmdalán, við útreikning lágmarkseiginfjárþarfar banka (stoð I).
Áður en undanþágan var veitt vann Landsbankinn greiningu á því hvaða áhrif strangari eiginfjárkröfur gætu haft á framkvæmdalán og þar með byggingariðnaðinn Þar kom fram að innleiðing CRR III (m.v. 25% eiginfjárframlag) gæti hækkað vexti á framkvæmdalánum um 1 til 1,9 prósentustig ef regluverkið yrði tekið upp án mótvægisaðgerða.
Í greiningu Landsbankans kom jafnframt fram að samanlögð útlán bankanna til byggingarstarfsemi hefðu numið 338 milljörðum króna í lok ágúst og að innleiðing CRR III gæti aukið vaxtakostnað í greininni um 3,5 til 4,5 milljarða króna.
Páll Guðmundsson, forstöðumaður útlánaáhættu Landsbankans, sagði í viðtali við Viðskiptablaðið að langstærstur hluti framkvæmdalána bankans félli í 150% áhættuvog miðað við 25% eiginfjárframlag.
Hann benti jafnframt á að þótt einhverjir verktakar gætu lagt það til væri það langt frá því að vera ókeypis.
„Það er hægt að ná lægri áhættuvog með því að leggja fram meira eigið fé í upphafi og þá lækka eiginfjárkröfur hjá bankanum og kostnaðurinn við lánin þar af leiðandi. En það að verktaki eða fyrirtæki leggi fram meira eigið fé inn í verkefni er heldur ekki ókeypis og ekkert endilega mögulegt fyrir alla verktaka.“
Páll vakti jafnframt athygli á að ef reglusetning yrði of íþyngjandi og kostnaður hækkaði um of gætu viðskiptavinir leitað út fyrir bankakerfið til lánveitenda sem féllu ekki undir sama regluverk. Í slíkri þróun gæti falist áhætta, enda yrði þá minni stýring á áhættu þar sem viðskiptin lentu.
Heimild: Vb.is
